„Krew pępowinowa to niezwykły dar natury – od lat ratuje życie pacjentom z chorobami krwi, a dziś staje się źródłem komórek wykorzystywanych w najbardziej zaawansowanych terapiach, takich jak CAR-T czy CAR-NK. Naukowcy mówią wprost: jej potencjał może zrewolucjonizować medycynę regeneracyjną i onkologię. (…)„
Krew pępowinowa, pozostająca w pępowinie i łożysku po narodzinach dziecka, jest cennym źródłem krwiotwórczych komórek macierzystych zdolnych do odtwarzania różnych typów komórek krwi. Od pierwszego udanego przeszczepu w 1988 r. stała się ważną alternatywą dla przeszczepów szpiku kostnego, a jej komórki są dziś uznawane za równorzędne z komórkami od dorosłych dawców. Dzięki mniejszym wymaganiom zgodności tkankowej często stanowi jedyną szansę leczenia dla pacjentów bez zgodnego dawcy, a ryzyko powikłań immunologicznych jest mniejsze.
Obecnie przeszczepy z krwi pępowinowej stosuje się w leczeniu około 80 chorób, m.in. białaczek, chłoniaków, niedoborów odporności i niektórych chorób metabolicznych. Badania nad jej zastosowaniem rozszerzają się także na medycynę regeneracyjną, np. w terapii mózgowego porażenia dziecięcego, urazów mózgu czy autyzmu.
Krew pępowinowa to również źródło komórek dla terapii onkologicznych i regeneracyjnych. Dużą nadzieję dają indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPSC), które powstają poprzez przeprogramowanie komórek z krwi pępowinowej, różnicując się w neurony, kardiomiocyty, hepatocyty czy komórki beta trzustki. Tego typu komórki mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, sercowych i metabolicznych.
Postęp technologiczny umożliwia dziś znaczne namnażanie komórek z krwi pępowinowej, co zwiększa ich dostępność w leczeniu. Materiał ten staje się także ważnym źródłem komórek dla nowoczesnych terapii komórkowych, takich jak CAR-T i CAR-NK, wykorzystywanych w leczeniu nowotworów krwi. Komórki z krwi pępowinowej łatwiej poddają się modyfikacjom genetycznym, mają niższe ryzyko działań niepożądanych i mogą być przygotowywane jako gotowe terapie dla wielu pacjentów.
Zdaniem naukowców krew pępowinowa może w przyszłości odegrać kluczową rolę w rozwoju terapii komórkowych, obniżając koszty leczenia i zwiększając dostępność nowoczesnych metod terapii w onkologii i medycynie regeneracyjnej.